Polish (Poland)English (United Kingdom)

Aktualności

Walne Zebranie PTR

20 maja 2016 roku

Organizacja międzynarodowej konferencji, największej w dziejach PTR, oraz wydanie kliku publikacji naukowych były kluczowymi osiągnięciami Polskiego Towarzystwa Retorycznego w minionym roku. Na Walnym Zebraniu, które odbyło się 20 maja 2016 r. w Warszawie, po wysłuchaniu sprawozdania przedstawionego przez przewodniczącą dr hab. Marię Załęską, obecni członkowie udzieli absolutorium oraz przyjęli sprawozdanie finansowe za rok 2015.

Walne Zebranie zostało poprzedzone warsztatami pt. „Retoryka dla prawników” zorganizowanymi przez dr hab. Agnieszkę Budzyńską-Dacę. Krótka relacja i zdjęcia

Zapraszamy do zapoznania się z najważniejszymi punktami sprawozdania.

KONFERENCJE

1) Międzynarodowa konferencja naukowa „Rhetoric in the Knowledge Society” współorganizowana przez Polskie Towarzystwo Retoryczne, Katedrę Italianistyki UW oraz Rhetoric Society of Europe, odbyła się w dniach 24-26.06.2015 na Uniwersytecie Warszawskim. Obrady toczyły się głównie w języku angielskim. Została również zorganizowana sekcja włoska oraz polska. W konferencji wzięło udział 101 uczestników z blisko 30 krajów. Wykłady plenarne w kolejne dni konferencji wygłosiło troje zaproszonych wybitnych badaczy: prof. Christian Plantin (Uniwersytet w Lyonie, Francja, wykład: „Argumentation as an intellectual tool in the Knowledge Society”), prof. Maria Freddi (Uniwersytet w Pawii, Włochy, „Retoric of Science: fixed and changing modes of scientific and technical discourse”); prof. Izabela Wagner (Uniwersytet Warszawski, wykład: „Sociology of excellence in the knowledge society”). Spośród badaczy przedstawiających referaty, 76 reprezentowało zagraniczne ośrodki naukowe (61 różnych uniwersytetów lub instytucji naukowych). Stanowiło to 80% wygłoszonych referatów.

2) XIV konferencja naukowa PTR pt. „Retoryka wizerunku medialnego” współorganizowana we współpracy PTR i SGGW odbyła się w dniach 6-7 listopada 2015. Badacze z 13 polskich ośrodków akademickich przedstawili 22 referaty. Na ten rok planowana jest publikacja wybranych tekstów, które przeszły procedurę recenzencką.

PUBLIKACJE

Przygotowano następujące publikacje związane tematycznie z tematem konferencji Rhetoric in the Knowledge Society, czyli poświęcone retoryce w kontekście przekazywania wiedzy:

Monografie w jęz. polskim, inicjujące serię Rhetoricum, wydawaną pod auspicjami PTR:

Retoryka w komunikacji specjalistycznej. Maria Załęska (red. naukowa). Seria Rhetoricum. Warszawa, PTR, 2015 (12 arkuszy). (Dostępna także w wersji online).

Retoryka – wiedza – krytyka. Maria Załęska (red. naukowa). Seria Rhetoricum. Warszawa, PTR, 2016 (11,5 arkuszy). (Dostępna także w wersji online).

Monografie w jęz. angielskim:

Rhetoric, Discourse and Knowledge. Maria Załęska i Urszula Okulska (red. naukowa). Frankfurt am Main etc., Peter Lang, 2016 (12,5 arkuszy).

Rhetoric, Knowledge and Public Sphere. Agnieszka Kampka i Katarzyna Molek-Kozakowska (red. naukowa). Frankfurt am Main etc., Peter Lang, 2016 (12 arkuszy).

Przewodnicząca PTR, dr hab. Maria Załęska, została zaproszona jako redaktor gościnny (guest editor) do przygotowania numeru tematycznego, poświęconego retoryce polskiej, w argentyńskim czasopiśmie Retor. Numer ukazał się w 2015 roku, z tekstami po angielsku i hiszpańsku.

Pod auspicjami PTR wychodzą dwa tytuły: czasopismo Res Rhetorica oraz seria wydawnicza Rhetoricum.

Czasopismo PTR Res Rhetorica ukazuje się w formie elektronicznej. W roku 2015 ukazały się następujące numery:

1/2015 – „Retoryka w Argentynie” (redaktor prowadzący cyklu „Retoryka na świecie”: Maria Załęska; zaproszony redaktor: Alejandra Vitale z Universidad de Buenos Aires, przewodnicząca Argentyńskiego Towarzystwa Retorycznego)

2/2015 – „Retoryka wojny” (redaktor prowadzący: Anna Bendrat)

3/2015 - Retoryka i hybrydyczność (redaktor prowadzący: Katarzyna Molek-Kozakowska)

4/2015 – „Retoryczne aspekty wspólnot wiedzy” (red. prowadzący numeru: Agnieszka Kampka)

Oprócz tego, dr Katarzyna Molek-Kozakowska prowadzi stałą rubrykę „Reakcje”, dr Anna Bendrat prowadzi w ramach czasopisma stałą rubrykę „Transatlantica”, której celem jest informowanie o badaniach nad retoryką prowadzonych w USA, dr Ewa Modrzejewska natomiast rubrykę „#media”, dotyczącą nowych zjawisk w retoryce medialnej.

W czasopiśmie zamieszczane są także sprawozdania z konferencji oraz recenzje książek dotyczących retoryki. W czasopiśmie publikują badacze z różnych ośrodków polskich i zagranicznych, w tym członkowie PTR. W 2015 roku ukazało się 16 artykułów naukowych, w tym 13 po angielsku (a także recenzji, sprawozdań i krótkich artykułów). Wśród autorów było 10 obcokrajowców.

Redakcja „Res Rhetorica” dąży do osiągnięcia następujących celów:

a) Rozpowszechniania znajomości retoryki w Polsce i rozwijania polskiej terminologii retorycznej

b) Umiędzynarodowienia czasopisma: publikowania tekstów autorów z innych krajów oraz tekstów autorów polskich w języku angielskim. Dr hab. Maria Załęska pozyskała dwóch kolejnych zagranicznych redaktorów numerów tematycznych w cyklu „Retoryka na świecie” (numery o retoryce włoskiej i retoryce chińskiej, w całości opracowywane przez badaczy z Włoch i Chin).

c) Wpisanie czasopisma na listę czasopism punktowanych.

d) Umieszczenie czasopisma w bazach danych. Finalizowane są umowy i sprawy techniczne związane z umieszczeniem RR w następujących bazach: BazHum; CEJSH (Central European Journal of Social Sciences and Humanities), EBSCO. Na razie pismo jest indeksowane w Google Scholar. Wszystkie te działania służą zwiększeniu rozpoznawalności czasopisma i pomagają w dotarciu do artykułów poprzez bazy danych

WSPÓŁPRACA

PTR rozwijało współpracę z polskimi oraz zagranicznymi instytucjami i towarzystwami naukowymi:

- Rhetoric Society of Europe (organizacja konferencji „Rhetoric in Society”, przewodnicząca PTR jest członkiem Zarządu RSE)

- Argentyńskim Towarzystwem Retorycznym (numery tematyczne czasopism „Res Rhetorica” i „Retor”)

- „Pro Rhetorica – Interdyscyplinarnym Centrum Retoryki Stosowanej” przy Instytucie Badań Literackich PAN, założonym w 2014 r. z inicjatywy dr hab. Joanny Partyki, we współpracy z dr hab. Marią Załęską. Powstała już strona internetowa Centrum i odbyły się pierwsze spotkania seminaryjne. Najbliższa konferencja PTR odbędzie się we współpracy organizacyjnej z „Pro Rhetorica”.

- Polskim Towarzystwem Komunikacji Społecznej – przygotowanie sesji retorycznej na Kongres PTKS

DZIAŁALNOŚĆ PROMUJĄCA PTR

1) W związku z organizacją piątej konferencji z cyklu Rhetoric in Society, pt. „Rhetoric in the Knowledge Society”, wielu chętnych, szukając informacji o konferencji, miało okazję zapoznać się z także z działalnością PTR. Oprócz tradycyjnych środków przekazu (strona PTR oraz newsletter), informacje o konferencji i o PTR rozpowszechniano poprzez ogłoszenia na stronach specjalistycznych towarzystw naukowych, polskich i zagranicznych w dziedzinie retoryki, komunikacji, socjologii i mediów oraz na stronach internetowych prestiżowych organizacji retorycznych, takich jak International Society for the History of Rhetoric lub Seminar für Allgemeine Rhetorik Uniwersytetu w Tybindze oraz poprzez bezpośrednie e-maile skierowane do badaczy zainteresowanych retoryką oraz poprzez media społeczne dedykowane uczonym: ResearchGate, Academia (ok. 600 adresatów).

2) W trakcie konferencji uczestnikom rozdawano materiały promocyjne dotyczące PTR, jego działalności naukowej i wydawniczej. Uczestnicy wyrażali się z wielkim uznaniem o poziomie naukowym i organizacyjnym konferencji, przesyłając listy gratulacyjne (m.in. od przewodniczącego Rhetoric Society of America). Bardzo pozytywny oddźwięk tej konferencji wśród uczestników i słuchaczy stanowił jeden z powodów przyznania dr hab. Marii Załęskiej przez Rektora Uniwersytetu Warszawskiego w 2015 r. nagrody indywidualnej za działalność naukowo-badawczą w postaci „Wyróżnienia w uznaniu zasług dla prestiżu i rozwoju Uniwersytetu Warszawskiego”.

3) Sprawozdania z konferencji pojawiły się w różnych periodykach:

(a) Ewa Modrzejewska „Sprawozdanie z konferencji „Rhetoric in the Knowledge Society”, Warszawa, 24–26 czerwca 2015”, Studia Medioznawcze 201, nr 53 (62)/2015,

(b) Amelia Cabaj „La retorica incontra l’italianistica / Spotkanie retoryki z italianistyką”. Gazzetta Italia (8/2015, str. 52-53).

(c) Agnieszka Kampka „Rhetoric in the Knowledge Society - sprawozdanie z konferencji”. Res Rhetorica 4/2015, str. 61-71.

4)Głównym środkiem informowania zainteresowanych o działalności PTR pozostaje strona internetowa oraz newsletter. Założone zostały także profile PTR i czasopisma Res Rhetorica na Academia.edu oraz fanpage PTR na Facebooku.

DZIAŁALNOŚĆ POPULARYZUJĄCA RETORYKĘ

Członkowie PTR podejmują wiele działań promujących retorykę. Należy tu wymienić publikacje w ogólnodostępnej prasie w czasie konferencji „Rhetoric in the Knowledge Society” Agnieszka Kampka „Przekonywanie przez oglądanie” Polska The Times, 19-21 czerwca 2015, numer 49 (1411), s. 38, Wywiad Michała Szczygielskiego z Marią Załęską „Dlaczego obrazy miałyby nam zastąpić słowa?”, Polska The Times, 26-28 czerwca 2015, numer 51 (1413), s. 28.) Udział dr hab. Agnieszki Budzyńskiej-Dacy, Urszuli Kulety i dr Magdaleny Majdak w XIX Festiwalu Nauki (19-28 września 2015); organizację i udział w konferencji „Zastosowanie retoryki we współczesnych formach dyskursu", w ramach Tygodnia Retorycznego na KUL (14-15.04.2016). Dr hab. Agnieszka Budzyńska-Daca podjęła się organizacji warsztatów retorycznych pt. „Retoryka dla prawników” i panelu z udziałem zaproszonych przedstawicieli środowiska prawniczego, którzy opowiedzieli o swojej profesji z punktu widzenia zastosowań retoryki (20 maja 2016). Niektórzy członkowie PTR prowadzą zajęcia na Kursie Retoryki Praktycznej, organizowanym przez Instytut Badań Literackich PAN. W tegorocznej edycji zajęcia cieszyły się takim powodzeniem, że z inicjatywy słuchaczy zorganizowano kurs dla średniozaawansowanych.

FINANSE PTR

Jedynym stałym źródłem finansowania PTR są składki członkowskie, dlatego tak ważne jest ich terminowe wnoszenie. PTR z budżetu pokrywa przede wszystkim stałe wydatki, do których należą: usługi hostingowe strony, utrzymanie domeny Retoryka.edu.pl (oficjalna strona PTR), koszty organizacji warsztatów, koszty biurowe, opłaty bankowe, zewnętrzne usługi księgowe. Ponadto PTR finansuje działalność wydawniczą: wydawanie recenzowanego czasopisma naukowego „Res Rhetorica” oraz serii wydawniczej „Rhetoricum” (utrzymanie domeny Resrhetorica.com, zakup pakietu DOI, usługi graficzne).

Zorganizowana w czerwcu 2015 r. międzynarodowa konferencja, była największym tego typu przedsięwzięciem organizacyjnym PTR. Jej koszty zostały pokryte z opłat konferencyjnych oraz uzyskanej z Ministerstwa Nauki dotacji na ten cel.

ZARZĄD PTR

W związku z rezygnacją mgr Doroty Oleszczuk z członkostwa w Komisji Rewizyjnej, Walne Zebranie wybrało dr. hab. Pawła Gondka z KUL na sekretarza Komisji Rewizyjnej. Dziękujemy Obojgu za zaangażowanie, szczególnie że praca w zarządu i komisji rewizyjnej PTR wykonywana jest pro publico bono i z tego tytułu nie są pobierane żadne wynagrodzenia.


Warsztaty retoryczne 20 maja 2016

Retoryka w kształceniu prawników

zapraszamy do udziału w warsztatach retorycznych. W tym roku, ze względu na tematykę, warsztatom patronuje Dziekan Okręgowej Izby Adwokackiej w Warszawie. Spotkanie odbędzie się w gmachu dawnej Biblioteki UW,  ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, w sali 214 (II piętro).

Program:

11.15–11.30 Otwarcie spotkania

Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej mec. Grzegorz Majewski

Dyrektor Instytutu Polonistyki Stosowanej prof. dr hab. Stanisław Dubisz

Wiceprzewodnicząca Polskiego Towarzystwa Retorycznego dr hab. Agnieszka Budzyńska-Daca

11.30–12.45 Alicja Kornicka i Paweł Marczak, Autoprezentacja w pracy prawnika (KUL)

12.45–13.00 Aneta Grabowska, Elementy akcji oratorskiej w praktyce prawniczej (KUL)

13.00–13.45 Olgierd Annusewicz, Trening retoryczny – zasady Kennetha Burke'a w praktyce (UW)

13.45–14.00 Przerwa na kawę

14.00–15.00 dyskusja panelowa z udziałem zaproszonych gości:

mec. Jakuba Jacyny, Skarbnika Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie

mec. Michała Fertaka, Rzecznika Prasowego Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie


Retoryka cyfrowa - call for papers

zaproszenie do nadsyłania tekstów do czasopisma "Res Rhetorica"

Tematem jesiennego numeru recenzowanego czasopisma naukowego „Res Rhetorica” jest retoryka cyfrowa. Po epoce oralnej i epoce pisma nastała epoka cyfrowa – multimedialna i multimodalna. Codziennie korzystamy z komputerów, smartfonów i internetu, by przekonywać lub dać się przekonać. Służą nam do tego między innymi cyfrowe gatunki komunikacji publicznej i prywatnej – SMS-y, blogi, posty, twitty, hashtagi, by wymienić tylko kilka. Są one wykorzystywane zarówno przez zwykłych ludzi w codziennej komunikacji, jak i przez firmy, instytucje oraz osoby publiczne.

Nowym środkom komunikacji towarzyszy akademicki namysł nad zmianami, jakie ze sobą niosą. Jak w cyfrowym środowisku radzi sobie retoryka? Czy korzysta z tych samych dróg przekonywania, o których pisali klasycy? Jak cyfrowe narzędzia pozwalają budować ethos, czy zmieniają coś w sposobie nawiązywania i utrzymywania więzi między mówcą a jego odbiorcami?

Retoryka cyfrowa może być rozumiana jako nowe – zapośredniczone przez komputer i wykorzystujące internet – sposoby komunikowania się i perswadowania. Jednocześnie retoryka cyfrowa to wyzwania dla badaczy tej sztuki – poszukiwanie metod analizy, które pozwolą zbadać multimodalne przekazy.

Dlatego zapraszamy do refleksji i nadsyłania tekstów dotyczących tej tematyki. Szczegóły na stronie czasopisma


Retoryka - wiedza - krytyka

kolejny tom w serii Rhetoricum

Retoryka – wiedza – krytyka to tytuł drugiego tomu w serii wydawniczej Rhetoricum. Tom pod redakcją Marii Załęskiej gromadzi teksty poświęcone różnorodnym kontekstom wytwarzania, prezentowania i oceniania wiedzy specjalistycznej. Jak naukowcy dyskutują ze sobą, jak autorytet nauki wykorzystywany jest w debacie publicznej, jak sprawdzić wartość i jakość kontrargumentów – to tylko niektóre zagadnienia poruszane w tomie. Zapraszamy do lektury. E-book dostępny jest tutaj.


Argumentation & analyse du discours

zapraszamy do lektury

dostępny online jest już kolejny numer czasopisma wydawanego przez grupę badawczą ADARR pracującą na Uniwersytecie w Tel-Avivie pod kierunkiem Ruth Amossy. Więcej


Retoryka doradzania - XV Konferencja PTR

16-17 listopada 2016, Warszawa

Polskie Towarzystwo Retoryczne wspólnie z Interdyscyplinarnym Centrum Retoryki Stosowanej Pro Rhetorica (IBL PAN) zapraszają na XV Konferencję PTR zatytułowaną Retoryka doradzania, która odbędzie się w dniach 17-18 listopada 2016 roku (czwartek – piątek) w Warszawie.

Wszelkie kontakty społeczne zawsze niosły ze sobą konieczność dokonywania wyborów. Na wybory te wpływało i wpływa wiele czynników, zależnych od charakterystycznych dla danej epoki sposobów przekazywania informacji, potrzeb społecznych, poziomu wiedzy, etc. Obserwując ewolucję sposobów wywierania wpływu, dostrzegamy przejście od dominacji środków „twardych” (rozkazów, nakazów, zakazów), do preferencji środków „miękkich” (rad, porad i sugestii). Środki „miękkie”, paradoksalnie, nie są wcale słabe; czasem działają dzięki faktycznej wolności wyboru spośród wielu propozycji, czasem jednak ta wolność okazuje się iluzoryczna.

Wiele wieków refleksji retorycznej doprowadziło do wyróżnienia rozmaitych środków retorycznych (w starożytności rozważanych głównie w ramach genus deliberativum) wykorzystywanych w różnych formach rad i porad.

Podczas konferencji zapraszamy do wspólnej refleksji i dyskusji o szeroko pojętej tematyce retoryki doradzania.

Tematyka referatów może obejmować następujące zagadnienia, w których – zgodnie z tradycją konferencji organizowanych przez PTR - prosimy uwypuklić koncepcje i ujęcia retoryczne:

1. Wzorce udzielania porad w aspekcie historyczno-kulturowym i literackim (w różnych językach, w różnych okresach historycznych, w różnych kontekstach socjolingwistycznych).

2. Typologia kontekstów udzielania porad (porady w ramach instytucji; porady na forach społecznościowych; porady przyjacielskie itp.) i retoryczne przejawy tego zróżnicowania.

3. Profesjonalizacja udzielania porad (w dawnych wiekach: pisarz polityczny, renesansowy pedagog, spowiednik-kaznodzieja; obecnie: doradca, ekspert, trener, coach, specjalista, itd.) i jej retoryczne przejawy.

4. Gatunkowe wzorce wyrażania porad w ujęciu retorycznym (w dawnych wiekach: traktaty parenetyczne, „zwierciadła”, przysłowia, sentencje; obecnie: książki-poradniki, artykuły poradnikowe, schematy pytanie-odpowiedź, reklamy, strony i fora internetowe, blogi i video-blogi).

5. Specyfika środków retorycznych, używanych w poradach, rozpatrywana ze względu na wzorce interakcji (np. porady udzielane z własnej inicjatywy; porady na prośbę zainteresowanego).

6. Specyfika środków retorycznych, używanych w poradach, rozpatrywana ze względu na uczestników: nadawcę (autorytet, eksperta, specjalistę-amatora, coacha, celebrytę, „zwykłego człowieka” itd.) oraz adresata (np. w poradach kierowanych do kobiet lub mężczyzn, nowicjuszy lub ekspertów, matek, ojców, młodzieży, księży)

7. Specyfika środków retorycznych, używanych w poradach, rozpatrywana ze względu na tematykę porad (np. porady dotyczące zdrowia, wyglądu, stylu życia, podejmowania decyzji osobistych, wyboru towarów i usług; poradnictwo zawodowe).

Komitet Naukowo-Organizacyjny

Dr hab. Maria Załęska

Dr hab. Joanna Partyka, prof. IBL PAN

Sekretarz Konferencji:

Dr Małgorzata Trębska

Kalendarium

Do 1.10.2016 r. zgłoszenie propozycji referatu (20 min. wystąpienia + 10 min. dyskusji) poprzez FORMULARZ

Do 7.10.2016 r. decyzja o przyjęciu referatów.

Do 23.10.2016 r. wniesienie opłaty konferencyjnej (obejmuje materiały konferencyjne, obiady i przerwy na kawę oraz częściowe dofinansowanie publikacji). Koszt: 200 zł – członkowie PTR z opłaconymi do końca marca 2016 składkami członkowskimi, 350 zł – pozostałe osoby

Do 15.01.2017 r. przesłanie tekstu do publikacji: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

O opublikowaniu tekstu w monografii (wyd. papierowe i e-book) decydować będą pozytywne recenzje.

Miejsce obrad: Warszawa, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa, ul. Nowy Świat 72.

Kontakt: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.


Nowy numer Res Rhetorica

Retoryczne wspólnoty wiedzy

Zapraszamy do lektury najnowszego numeru czasopisma wydawanego przez Polskie Towarzystwo Retoryczne. Tematem przewodnim jest retoryka jako narzędzie budowania wspólnoty, poprzez odwołanie się do podzielanej przez członków wspólnoty wiedzy. Redaktorem numeru jest dr hab. Agnieszka Kampka.

strona czasopisma

Jednocześnie zachęcamy do nadsyłania artykułów do kolejnych numerów. Najbliższe numery poświęcone będą retoryce kobiet oraz retoryce instytucji. Szczegóły


Nowości wydawnicze

Retoryka w komunikacji specjalistycznej, red. Maria Załęska, Polskie Towarzystwo Retoryczne

Agnieszka Budzyńska-Daca, Retoryka debaty. Polskie wielkie debaty przedwyborcze 1995-2010, Wydawnictwo Naukowe PWN

 Maria Załęska, Retorica della Linguistica. Scienza, Struttura, Scrittura, Peter Lang

Barbara Bogołębska, Retoryka, genologia i stylistyka tekstów literackich i dziennikarskich, Primum Verbum

Philip Eubanks (ed.) The Troubled Rhetoric and Communication of Climate Change. The argumentative situation, Routledge

Lahcen Elyazghi Ezzaher, Three Arabic Treatises on Aristotle’s Rhetoric: The Commentaries of al-Farabi, Avicenna, and Averroes, Southern Illinois University Press

Marek Hermann, O łacinie tylko dobrze. De lingua latina nil nisi bene. Język łaciński i grecko-łacińskie dziedzictwo kulturowe we współczesnej Europie, Universitas